همه چیز درباره ی آلیاژ آمالگام

آمالگام یک آلیاژ است که از ترکیب جیوه با یک آلیاژ دیگر که شامل نقره، قلع، مس و گاهی اوقات روی می‌باشد، به وجود می‌آید. این واکنش به صورت زیر به نمایش در می‌آید:

جیوه + آلیاژ آمالگام = آمالگام

پودر آلیاژ آمالگام تجاری به صورت ذرات کوچک و کروی که به شکل نامنظم خرد شده‌اند، تولید می‌شود. در مطب، این آلیاژ را با جیوه ترکیب می‌کنند تا آمالگام تهیه شود.

آلیاژهای نقره برای آمالگام

آلیاژهای مس کم به صورت ذرات خرد شده (مانند تراشه یا ریز) و ذرات کروی موجود هستند، در حالی که آلیاژهای با مس زیاد (که در حال حاضر رایج‌ترین نوع هستند) به شکل ذرات کروی و خرد شده با ترکیب (مخلوط) ذرات تهیه می‌شوند. در میان آلیاژهای خرد شده، انواعی با روی و بدون روی نیز عرضه می‌گردند. ذرات خرد شده در اندازه‌های مختلف، شامل ریز و بسیار ریز، در دسترس هستند. آلیاژهای مخلوط شده شامل ترکیبی از ذرات کروی و خرد شده هستند.

آمالگام سازی

ترکیبات دو نوع اصلی آلیاژ آمالگام، آلیاژهای نقره – قلع با مقدار مس زیاد و مقدار مس کم هستند، واکنش های بستن (خودگیری) آنها با جیوه متفاوت است. آلیاژهای نقره – قلع با مس کم تشکیل فاز نفره – جیوه و فاز ضعیف قلع – جیوه را می دهند. در حالیکه آلیاژهای با مس زیاد با تشکیل فاز مس – قلع، فاز قلع – جیوه را حذف می کنند که منجر به خواص عالی برای آمالگام می شود. واکنشی که بین جیوه و آلیاژ آمالگام رخ می دهد آمالگام سازی نامیده می شود.

خواص آلیاژ آمالگام:

ویژگی‌های کلینیکی اساسی آلیاژ آمالگام شامل تغییر اندازه، استحکام، خزش، تیرگی و خوردگی هستند.

تغییر ابعادی آلیاژ آمالگام:

زمانی که آلیاژ آمالگام سخت می‌شود، تغییرات ابعادی نیز پدیدار می‌شوند که ممکن است منجر به انبساط یا انقباض آمالگام گردد، و این امر به روش تهیه آن وابسته است. انبساط یا انقباض زیاد معمولاً مطلوب نیست؛ به عنوان مثال، انبساط بیش از حد در ترمیم کلاس یک می‌تواند باعث بروز حساسیت در دندان پس از قرار دادن آمالگام یا برآمده شدن آمالگام از حفره شود. در عوض، انقباض شدید در ترمیم کلاس یک می‌تواند سبب جدا شدن آمالگام از دیواره‌های حفره شود که نتیجه آن ایجاد نشتی (میکرولیکیج) خواهد بود.

استحکام آلیاژ آمالگام

بدون حمایت لازم، آلیاژ آمالگام دندانی قادر به تحمل نیروهای جویدن نخواهد بود. به همین دلیل، هر زمان که احتمال وجود تنش وجود داشته باشد، باید حفره ترمیم به گونه‌ای طراحی شود که آمالگام حجم ثابتی داشته باشد. همچنین، ساخت آمالگام باید به طور صحیح صورت گیرد. عدم استحکام مناسب آمالگام می‌تواند به صورت شکستگی در لبه‌ها نمایان شود.

استحکام کششی آلیاژهای آمالگام به طور معناداری کمتر از استحکام فشاری آنهاست. مدت زمانی که آمالگام برای افزایش قدرت نیاز دارد، ویژگی کلینیکی مهمی است. اگر ترمیم آمالگام پس از قرارگیری در معرض نیروهای جو بدن خیلی سریع انجام شود، این نیروهای قوی می‌توانند باعث شکست توده آمالگام شده و آن را به شدت معیوب کنند. آمالگام‌هایی که با آلیاژهای کوچک شده و کروی با مقادیر کم مس ساخته شده‌اند، به وضوح در برابر شکستن لبه‌ها مقاومت کمتری دارند که نتیجه آن افزایش قابلیت خوردگی و نشست لبه‌ای است.

به تازگی، تحقیقات بالینی و آزمایشگاهی نشان داده‌اند که مقاومت آمالگام در برابر شکست لبه‌ها را می‌توان با اندازه‌گیری خزش ارزیابی کرد. آمالگام‌هایی که با آلیاژهای مخلوط و کروی دارای مقادیر زیاد مس تهیه شده‌اند، خزش کمتری دارند و از نظر کلینیکی مقاومت خوبی در برابر شکست لبه‌ای نشان می‌دهند.

خزش

حرکت تدریجی یک جسم تحت تنش اعمال شده می باشد. ظاهر شدن خزش زیاد تحت تأثیر نیروهای جویدن عادی منجر به کج و معوج شدن بخشهای نوک تیز ترمیم با افزایش شکستگی لبه ای و بیرون زدگی ترمیم همان گونه که قبلا بحث شده میگردد.

تیرگی و خوردگی

ترمیم‌های آلیاژ آمالگام هنگامی که در شرایط موجود داخل دهان قرار می‌گیرند، تحت تأثیر تیرگی و خوردگی قرار می‌گیرند. تیرگی همراه با خوردگی جزئی که معمولاً منجر به تغییر رنگ ترمیم می‌شود، چندان مهم نیست؛ اما در مراحل بعدی، نیرگی و خوردگی می‌تواند باعث زشت‌شدن ترمیم و حتی تحت تأثیر قرار گرفتن خواص مکانیکی آن شود. سرعت معیوب شدن ترمیم‌های آمالگام ناشی از فرآیند نیرگی و خوردگی را می‌توان با پرداخت و صیقل‌کاری دقیق و منظم به میزان قابل توجهی کاهش داد.

تیرگی یا رسوب ثارنیش به معنای وجود یک لایه نازک بر روی سطح ترمیم است که موجب ایجاد رنگ باختگی می‌شود. این لایه نازک می‌تواند به واسطه تشکیل سولفید از رسوبات سخت یا نرم مشابه جرم و پلاک به وجود آید و با باقی ماندن بیشتر روی سطح، تیره‌تر گردد. احتمال بروز تیرگی و مشکلات فنی افزایش می‌یابد زمانی که آلیاژ آمالگام به‌طور کامل صیقلی نشده باشد و این امر سطحی نگهدارنده ایجاد می‌کند. رنگ باختگی ناشی از تیرگی را به راحتی می‌توان با انجام پرداخت مناسب از بین برد.

خوردگی با کوروژن فساد سطح ترمیم و زیر سطح ترمیم و به توسط عمل شیمیایی با الکتروشیمیایی است، معلوم شده که محصول عمده خوردگی هیدروکسی کلرید قلع است. همچنین احتمال الفاف خوردگی شیمیایی روی سطح آمالگام هایی که بطور ناقص صیقلی شده باشند وجود دارد که در این حالت حفره ها و خراشهای روی سطح آمالگام مانند تله ای برای مواد غذایی ریز که روی آمالگام تأثیر می گذارند عمل می کنند.

خوردگی الکتروشیمیایی در جائی که ترمیم های فلزی مختلف مانند طلا و آمالگام در دندانهای مجاور هم وجود دارند و با هم تماس دارند رخ می دهد. بر خلاف تیرگی، فرآیند خوردگی می تواند در زیر سطح آمالگام واقع بشود که در نتیجه باعث سست شدن ترمیم و احتمالا سبب شکستن آن می شود.

کاربرد

موفقیت کلینیکی آمالگام به میزان زیادی به فرآیند صحیح ساخت آن بستگی دارد. چنانچه از روش‌های تأیید شده به دقت پیروی شود، آمالگام تولید شده از آلیاژهای جدید ویژگی‌های خوبی خواهد داشت.